Tranh thủ mấy ngày còn sót lại cái rét mùa đông, Ad xin phép được dịch thêm một bài Từ miêu tả mùa xuân và tình yêu, chứ không sang hè, lại phải bật điều hòa nhiệt độ thấp mới có cảm xúc văn thơ được ạ 
—————————
当时明月在，曾照彩云归
Đầu tiên, người dịch mạn phép được hỏi tới người đọc rằng, khi một cuộc tình chấm dứt, bạn sẽ đau khổ vì cái kết của nó, hay lưu luyến trong tình cảm đẹp đẽ đã từng có trong cuộc tình ấy?
梦后楼台高锁，酒醒帘幕低垂。去年春恨却来时。落花人独立，微雨燕双飞。
记得小苹初见，两重心字罗衣。琵琶弦上说相思。当时明月在，曾照彩云归。
Bài từ chúng ta đang đọc có tên là Lâm Giang tiên kỳ của Án Kỷ Đạo. Ông là tể tướng thái bình nổi tiếng thời Bắc Tống, là con trai của Án Thù – là hình bộ thương thư, Quan Văn điện đại học sĩ.
Và Lâm Giang tiên kỳ này được xem là bài từ nổi tiếng nhất của Án Kỷ Đạo, kể về câu chuyện của ông và một kỹ nữ.
梦后楼台高锁，酒醒帘幕低垂
Mộng hậu lâu đài cao toả,
Tửu tỉnh liêm mạc đê thuỳ.
Bài thơ được vén màn bởi một khung cảnh, chúng ta võ đoán rằng Án Kỷ Đạo khi đó vẫn chuếnh choáng hơi say, nên mới có nửa đêm tỉnh mộng, cửa lầu khóa chặt, cơn say đã nguôi mà rèm buông nặng trĩu. Khóa 锁，chữ này xuất hiện khá nhiều trong thơ, và mỗi lần xuất hiện đều mang trạng thái ưu sầu của các tác giả. “Khóa” chính là khép chặt, là cách biệt , là chia ly, là kết thúc. Nhìn thấy cửa lầu khóa chặt, mà lòng tràn đầy tiếc nuối. Tiếc nuối điều gì ư? Tác giả chưa thổ lộ, mà lại vẽ thêm một khung cảnh nữa cho chúng ta.
Khứ niên xuân hận khước lai thì.
Lạc hoa nhân độc lập,
Vi vũ yến song phi.
“Lạc hoa nhân độc lập, Vi vũ yến song phi”, câu từ này không phải là nguyên tác của Án Kỷ Đạo, mà đã xuất hiện trong bài thơ Xuân Tàn của Ông Hoằng – một trong ngũ đại thi nhân cuối đời Đường.
Dưới hoa rơi, một người đứng đó, và trong cơn mưa phùn, có đôi chim én bay qua. Lạc hoa – vi vũ được xem là danh cú tuyệt bích, và được Án Kỷ Đạo mượn để nói lên tâm sự của mình.
Giả thử, bạn chưa nhìn thấy chim én giữa ngày xuân, thì chắc hẳn, ai trong chúng ta cũng đã từng an tĩnh đứng chờ một người dưới mưa. Trong cơn mưa phùn bất chợt, cảm thấy hơi lạnh của hạt mưa rơi thấm xuống khuôn mặt.
Người dịch vẫn nghĩ, đọc thơ không chỉ là đọc những lời hay, ý đẹp mà còn hồi ức, soi chiếu, nhấp nháp lại những trải nghiệm, cảm xúc, dư vị đã từng trải qua.
Viết đến đây, thi nhân bắt đầu kể cho chúng ta nghe bí mật của người. Thi nhân đang nhớ đến ai?
Ký đắc Tiểu Tần sơ kiến,
Lưỡng trùng tâm tự la y.
Tỳ bà huyền thượng thuyết tương ti (tư).
Lại mạn phép hỏi tới người đọc, đã bao giờ bạn nhìn thấy thi nhân viết tên người tình trong bài thơ hay chưa? Thôi thì cứ mạo muội nói là có, nhưng có lẽ là rất ít, nên khi đọc câu thơ này, chúng ta mới cảm thấy thâm tình biết bao.
Các bạn cứ thử nghĩ xem, hơn một nghìn năm đã trôi qua , những cái tên còn lưu danh trong sử sách cũng không quá nhiều, nhưng bởi vì Án Kỷ Đạo đã viết nên chúng ta biết được rằng, 1000 năm trước đã có một kỹ nữ xinh đẹp tên là Tiểu Tần.
Nhưng cũng phải kể thêm rằng, Án Kỷ Đạo cũng là kẻ đa tình, bởi trong ba bài ca từ khác, Án Kỷ Đạo cũng đã nhắc tên 3 người kỹ nữ khác. Đứng ở góc độ đạo đức xã hội ngày này, Án Kỷ Đạo là kẻ đa tình không thể chấp nhận, nhưng đặt trong bối cảnh thời Tống lúc bấy giờ, địa vĩ ca kỹ là vô cùng thấp kém. Ca kỹ có thể dùng để mua bán, trao đổi được. Nhưng Án Kỷ Đạo không hề xem họ là kỹ nữ, mà dành tình cảm chân thực nhất, bởi khi yêu là bình đẳng, là ngang hàng.
Tôi vẫn còn nhớ khi gặp nhau lần đầu tiên, trang phục nàng mặc, nàng gửi gắm trong tiếng đàn tì bà ngập tràn những tương tư. Vẻ đẹp của tình yêu là gì? phải chăng đó là cảm xúc kéo đẩy mơ hồ, là dằn vặt tư niệm, là tâm sự trùng trùng, là những tiếng lòng không cất thành lời.
Và câu cuối cùng của bài từ, được xem là thiên cổ vô nhị:
Đương thì minh nguyệt tại,
Tằng chiếu thái vân quy.
Ánh trăng giờ tôi đang nhìn thấy cũng là ánh trắng lúc bấy giờ, mây cuối cùng có phải là mây hay là chính là hình dáng bồng bềnh dịu dàng của tiểu Tần.
Người dịch nghĩ rằng, ai trong cuộc đời này đều có những khoảnh khắc ấy. Tại thời điểm xảy ra thì không hề hay biết, nhưng đến một lúc nào đó, mới nhận rằng, khoảnh khắc ấy chính là giây phút ngọt ngào nhất trong cuộc tình.
Đó là xúc cảm, là cảm khái ngày này qua năm khác, cảnh vật vẫn thế nhưng người đã chẳng còn là người muôn năm cũ, nhưng ít nhất chúng ta vẫn còn có ký ức đã từng có lúc ánh trăng ấy.
Trở lại hai cầu đầu với mộng hậu, tửu tỉnh, là mộng hay là tỉnh, là mơ hay thật, khoảnh khắc ấy cứ không ngừng được thi nhân tư niệm, và ở một ý nghĩa nào đó, nó trở thành vĩnh hằng, nó trở thành mãi mãi.
____________________________________________
Biên dịch từ link youtube và thơ trích từ thivien
Có 0 bình luận