18/04/2025
tiengtrungchamrai
67

Thời gian trôi nhanh quá, vậy là đến cả nửa năm 2023, Ad chưa biên dịch thêm một bài viết nào. Cũng có lẽ một phần bởi vì chưa sắp xếp được thời gian hợp lý giữa công việc, học tập và cuộc sống, và cũng một phần bởi tâm trạng cũng lắm nỗi ngổn ngang.

Hôm nay, mạn phép được biên dịch một đoạn bình ngắn của bác Tưởng Huân về bài thơ Sơn cư thu minh 山居秋暝 của nhà thơ Vương Duy.

Ad tin rằng, nếu ai yêu thích và quan tâm đến thơ Đường thì đều biết đến Lý Bạch, Đỗ Phủ và Vương Duy. Những người yêu thơ gọi Lý Bạch là Tiên thơ, Đỗ Phủ là Thánh thơ và Vương Duy là Phật thơ.

Không giống như sự nhiệt thành, hào sảng và lãng mạn của Lý Bạch, hay sự quan hoài đối với nhân gian thế sự của Đỗ Phủ, thơ của Vương Duy mang lại cho ta cảm giác hoàn toàn khác, dường như có một sự lãnh ngộ vượt lên yêu và hận, thoát khỏi những vướng bận của cuộc sống. Đọc thơ của Vương Duy, chúng ta cảm nhận rõ rệt vẻ đẹp của mỹ thuật và thơ ca, “trong thơ có họa, trong họa có thơ” như lời của Tô Đông Pha nói về ông.

Giờ thì chúng ta hãy thử bắt đầu với tựa đề của bài thơ, Sơn cư thu minh. Sơn cư là sống ở trên núi. Ad cũng có cùng suy nghĩ với bác Tưởng Huân khi cho rằng, tất cả những ai sống trong thành phố đều có một ngưỡng vọng sâu thăm trong tâm hồn, đó là muốn rời xa thành phố, hướng về thiên nhiên, bởi phải chăng ai trong chúng ta cũng có tình yêu vô tận với thiên nhiên.

Khung cảnh thiên nhiên giúp ta được lắng đọng trong sự ninh tịnh, tương hòa của cảnh sắc, và giúp chúng ta mở lòng hơn với những vướng bận, buồn phiền nơi thành phố.

Và cụm từ thu minh sau sơn cư, có nghĩa hoàng hôn mùa thu. Mùa thu thời tiết mát mẻ, lá đã bắt đầu rụng, có chút gì đó phiêu lạc. Nếu giả thử lên núi mùa hè thì cảm xúc sẽ khác đi bởi cái nóng bức oi ả, hay tiếng ve sầu kêu không ngớt, cũng có lẽ không thể hạ bút nên bài thơ tuyệt đẹp này của Vương Duy.

空山新雨后

天气晚来秋

Không sơn tân vũ hậu,

Thiên khí vãn lai thu.

Không không toà núi sau trận mưa

Thời tiết ban đêm đến đã là thu rồi

Núi không cảnh vắng sau mưa
Ngày qua đêm tới biết mùa thu sang

Ngọn núi không người, và vừa mới mưa xong. Sau cơn mưa, mọi bụi bặm dường như được rửa sạch, màu xanh lan tỏa khắp muôn nơi. Và không khí buổi đêm cũng vừa xuống trong sắc thu, mang cảm giác lành lạnh.

Và sau đó chúng ta được đọc 2 câu thơ sống động, đẹp đẽ như một bức tranh.

明月松间照

清泉石上流

Minh nguyệt tùng gian chiếu,

Thanh tuyền thạch thượng lưu.

Trăng sáng chiếu qua đám cây tùng

Suối nước xanh chảy trên tảng đá

Cội tùng nhuốm ánh trăng vàng
Dưới khe nước chảy trên đàn đá reo
No photo description available.

Sau cơn mưa, không khí vô cùng xanh sạch như thế, vào chính thời điểm đó, ánh trăng xuất hiện. Khi ấy, Vương Duy tản bộ dưới cây tùng, nhìn thấy những ánh sáng trắng của trăng lấp ló qua từng đám cây, và rồi ông nghe thấy tiếng nước suối trong veo chảy qua những phiến đá.

Nếu ai đã từng có trải nghiệm đi rừng, thì bạn sẽ sự đồng cảm với tác giả trong câu thơ này, bởi sau mỗi cơn mưa, tiếng nước suối càng trở nên sáng rõ.

Minh nguyệt tùng gian chiếu, ánh trăng chiếu qua cây tùng, đó là thị giác, và Thanh tuyền thạch thượng lưu, đó là thính giác.

Chúng ta thấy sự đối xướng tuyệt mỹ và được thể hiện tự nhiên trong âm luật bằng trắc, trong sự đối xứng của 明minh với 清thanh, của 月nguyệt với 泉tuyền, của 间gian với 上 thượng, và cuối cùng là động từ 照chiếu với流 lưu.

Ad muốn hỏi các bạn rằng: Đã bao giờ bạn nhìn thấy ánh trăng qua đám cây, khe lá? Đã bao giờ bạn nghe thấy tiếng nước chảy qua phiến đá sau cơn mưa?

Và nếu như đã từng có những cảm xúc, trải nghiệm như vậy, có lẽ những vướng bận, ưu phiền không đáng để chúng ta so đo nữa phải không?

0 bình luận

Viết bình luận của bạn

Địa chỉ email của bạn sẽ được bảo mật. Các trường bắt buộc được đánh dấu *
Các bài viết khác