GÓC CUỐI TUẦN : BÌNH GIẢNG HỒNG LÂU MỘNG – PHẦN 5

GÓC CUỐI TUẦN : BÌNH GIẢNG HỒNG LÂU MỘNG – PHẦN 5.

Xin phép, mỗi cuối tuần Ad sẽ biên dịch một đoạn bình về tác phẩm Hồng Lâu Mộng của Tưởng Huân – bác là họa sỹ, nhà thơ, nhà văn, nhà hoạt động văn hóa nổi tiếng của Đài Loan.

Bác đã bình giảng chi tiết về Hồng Lâu Mộng trong khoảng 4 năm tại Cao Hùng và được ghi âm và ghi hình lại.

3 năm trước đây, Ad được nghe và cảm thấy vô cùng xúc động và hạnh phúc vì được hiểu kỹ hơn về Hồng Lâu Mộng. Ad xin phép được dịch và lược dịch những trích giảng hay (theo quan điểm cá nhân của Ad).

Phần truyện trích trong Hồng Lâu Mộng – nhà xuất bản Văn học năm 2007



Và cũng xin phép bày tỏ vì kiến thức và hiểu biết còn mỏng, và phần lược dịch có nhiều chỗ còn thiếu sót, kính mong quý bạn độc giả cùng đọc, góp ý và lượng thứ cho.

———————————————————————–

“Một hôm Sĩ Ẩn chống gậy ra phố chơi cho đỡ buồn, chợt thấy một vị đạo sĩ khiễng chân, giày gai áo rách, ngông cuồng phóng túng, tập tễnh đi đến, miệng đọc mấy câu:”

世人都晓神仙好，惟有功名忘不了!

古今将相在何方？荒冢一堆草没了。

世人都晓神仙好，只有金银忘不了!

终朝只恨聚无多，及到多时眼闭了。

世人都晓神仙好，只有娇妻忘不了!

君生日日说恩情，君死又随人去了。

世人都晓神仙好，只有儿孙忘不了!

痴心父母古来多，孝顺儿孙谁见了。

“Người đời đều cho thần tiên hay, mà chuyện công danh lại vẫn say!

Xưa nay tướng soái nơi nào đây, một dãy mồ hoang cỏ mọc đầy.

Người đời đều cho thần tiên hay, nhưng hám vàng bạc lòng không khuây!

Suốt ngày những mong chưa cho đầy, đến lúc đầy rồi mắt nhắm ngay.

Người đời đều cho thần tiên hay, nhưng thích vợ đẹp lòng không khuây!

Lúc sống ái ân kể suốt ngày, lúc chết liền bỏ theo người ngay.

Người đời đều cho thần tiên hay, muốn đông con cháu lòng không khuây!

Xưa nay cha mẹ thực khờ thay, con hiền cháu thảo ai thấy đây.

“Bài hát được gọi là hảo liễu cả bởi vì trong nguyên văn: chữ cuối các câu thứ nhất đều là chữ hảo là tốt, chữ cuối cùng trong câu thứ hai và câu thứ tư là chữ liễu là hết”.

Hảo liễu ca đưa tất cả mọi thứ của chốn nhân gian bao gồm quyền lực, tài phú, tình yêu hay tình thân đều biến thành “hảo” và “liễu” để cảnh tỉnh. Liễu là hết là kết thúc, khi đó hảo mới có ý nghĩa.

Sĩ Ẩn vốn người túc tuệ, túc tuệ trong phật giáo có giảng là phải trải qua nhiều kiếp tu hành sau đó mới tích lũy được năng lực túc tuệ – lĩnh hội. Khi lĩnh hội được, bạn sẽ không cố chấp nữa. Sĩ Ẩn có lẽ đã trải qua nhiều kiếp tu hành, kiếp này ông gặp chuyện con gái bị quải, gia sản bị lửa thiêu, gặp phải chuyện như vậy, người bình thường đều cho rằng đó là bi kịch, nhưng vì để cho ông có thể lĩnh ngộ “liễu”, “liễu” chính là buông.

“Sĩ Ẩn vốn là người túc tuệ, nghe nói thế, trong bụng tỉnh ngộ ngay, liền cười nói: Hãy thong thả! Để tôi giải thích bài hảo liễu ca người nghĩ thế nào?” Đạo sĩ cười bảo: Nhà ngươi cứ giải nghĩa đi.

“Sĩ Ẩn đọc luôn:

Giờ đây lều cỏ vắng tanh, trước kia trâm hốt sắp quanh đầy giường！”

Có một vở kịch có tên gọi là “Mãn sàng hốt”, kể về câu chuyện gia đình Quách Tử Nghi đời Đường. Bảy người con trai và tám người con rể của Quách Tử Nghi đều làm quan trong triều. Khi Quách Tử Nghi đón lễ mừng thọ, bảy người con, tám chàng rể đều đến, trên giường đầy tấm hốt. Hốt làm bằng ngọc hoặc bằng tre, ngà, và khi yết kiến vua, cần nói điều gì thì viết lên tấm hốt đó.

Câu chuyện sử dụng điển cố này, ý nghĩa nói rằng đừng nhìn căn phòng rách nát bây giờ, trước đây là trâm hốt đầy giường.

“Giờ đây cây cỏ ngổn ngang, trước kia vũ tạ ca trường là đây”

Bây giờ nhìn thấy là cỏ khô, cây khô, trước kia đã từng là nơi xướng ca, điệu vũ phồn hoa.

“Xà chạm kia nhện giăng đầy, màn the nay rủ cạnh ngay cửa bồng”.

Một căn phòng đã từng phồn hoa, rồi lại tiêu điều. Và khi quét sạch mạng nhện, sơn sửa mới, thì chuyển đến một vị quan mới, lại thêm màn the mới, lại là phồn hoa. Bạn sẽ lại thấy “hữu, vô” cùng “thật, giả” biến chuyển, qua lại.

“Xưa sao phấn đượm hương nồng, mà nay sương nhuộm như bông trên đầu?”

Ngồi trước gương, tô son điểm phấn, rồi nhìn vào gương, tóc hai bên đều đã bạc, ám chỉ thời gian trôi đi.

“Bãi tha ma có xa đâu, là nơi màn thắm, là lầu uyên ương”.

Hôm qua mới đưa tiễn người ra đi, đêm nay đã có động phòng tân hôn, tang sự cùng hỉ sự trùng điệp, giao thoa với nhau. Nếu như màn thắm, lầu uyên ương là hỉ sự, thì đừng có quên bi ai của lúc tiễn người ra đi. Những điều này, gộp lại chính là toàn bộ chân tướng của đời người.

“Hòm kia đầy những bạc vàng, phút đâu hành khất bên đường là ai?”

Năm xưa bạc, vàng cứ từng hòm từng hòm, chớp mắt đã biến thành kẻ hành khất, bị mọi người xỉ nhục, mắng mỏ, cười chê.

“Những than số phận của người, biết đâu mình đã sa nơi vũng lầy?”

Chúng ta cảm thán một ai đó bị mắc bệnh ung thư, trong đó lại hàm chứa những lo lắng của chúng ta trước bệnh tật. Khi Sĩ Ẩn chú giải về Hảo liễu ca, đã nói ra mọi sự vướng bận trong lòng chúng ta, đó có thể là sức khỏe, người thân, hạnh phúc, tình yêu, tiền tài, quyền lực, tất cả những thứ mà chúng ta không thể buông. Hảo liễu ca nói với chúng ta rằng, đến một ngày nào đó, tất cả đều phải buông.

“Giai thời dạy những điều hay, ngờ đâu trộm cướp sau này xấu xa”

Hàng ngày cha mẹ có dạy dỗ, dặn dò nghiêm khắc, nhưng không chắc sau lại trở thành trộm cướp.

Ở đây, ám chỉ đến kết cục của một số nhân vật trong tiểu thuyết.

“Gái thời kén cửa chọn nhà, Ngờ đâu nhằm chỗ yên hoa rơi vào!

Gả con gái nhất định phải chọn gia đình giàu có, con gái sau này mới có bảo đảm, nhưng ai ngờ nhằm chỗ yên hoa rơi vào, chính là nói tới kết cục của một số nhân vật trong gia tộc này.

“Mũ the chê nhỏ hay sao, để gông cùm phải vương vào đáng lo”

Luôn nghĩ rằng chức quan của mình vẫn chưa đủ, phải làm to hơn một chút, cuối cùng phải đeo gông cùm, vướng vào lao tù.

“Trước manh áo rách co ro, Mãng bào giờ khoác lại cho là dài”.

Hôm qua còn thương bản thân mặc manh áo rách co ro ngày giá rét, hôm nay khoác trên mình áo mãng bào(y phục của nhất phẩm đại quan) mà lại cho là dài.

Đạt được lợi và phúc cũng có thể chính là họa. Đó chính là quan hệ phúc họa tương y, hung cát tương y được nói tới trong Kinh dịch. Khi phúc đến thì phải cẩn thận, bởi vì nó có thể biến thành họa. Câu này liên quan đến gia tộc của tác giả. Họ là Giang Ninh chức tạo, Tô Châu chức tạo, tuần diêm ngự sử, người khác đều vô cùng ngưỡng mộ, bản thân họ cũng vô cùng đắc ý. Tuy nhiên, đó mới chính là khởi đầu của sao gia. Nếu như không làm quan lớn như vậy hoặc không kiêm nhiệm nhiều chức quan như thế, có lẽ không gặp phải vận mệnh sao gia.

“Ầm ầm lên chốn vũ đài, người kia vừa xuống thì người này lên

Thực là dại dại điên điên, quê ai mà nhận là miền làng ta”.

Triều đại hưng vong giống như diễn kịch vậy, diễn xong thì đến lượt người khác. Cố hương hay tha hương, nói tới ý nghĩa quy túc. Con người muốn đi về đâu, cái gì là bản thể của sinh mệnh.

“Quay đầu giờ mới tỉnh ra, May quần áo cưới đều là vì ai!”

Chân Sĩ Ẩn sau khi trải qua đại nạn lớn như vậy, đột nhiên có được cảm ngộ, giải nghĩa xong thì xuất gia.

Chương một Hồng Lâu Mộng cho dù là câu chuyện thần thoại hay là câu chuyện hiện thực, cuối cùng kết thúc ở chữ “hảo liễu”.

Tôi cảm thấy Hồng Lâu Mộng là một bộ tiểu thuyết khiến bạn lĩnh ngộ ảo cảnh, cho dù chỉ là một giây duyên phận, nếu như trân trọng, nó cũng là duyên phận sâu sắc. Chân Sĩ Ẩn với con gái chỉ có duyên phận ba năm thì kết thúc, cô con gái đến để hóa độ ông chăng?

Và với tất cả những người con gái và bạn bè gặp gỡ trong đời, duyên phận cha con, phu thê, tác giả nhất nhất ghi chép từng duyên phận. Duyên phận dù dài hay ngắn, đậm hay nhạt, điều đó không quá quan trọng bởi vì họ đều cùng nhau hạ “phàm”” để kinh qua “kiếp” người.