GÓC CUỐI TUẦN : BÌNH GIẢNG HỒNG LÂU MỘNG – PHẦN 4

GÓC CUỐI TUẦN : BÌNH GIẢNG HỒNG LÂU MỘNG – PHẦN 4.

Xin phép, mỗi cuối tuần Ad sẽ biên dịch một đoạn bình về tác phẩm Hồng Lâu Mông của Tưởng Huân – ông là họa sỹ, nhà thơ, nhà văn, nhà hoạt động văn hóa nổi tiếng của Đài Loan.

Ông đã bình giảng chi tiết về Hồng Lâu Mộng trong khoảng 4 năm tại Cao Hùng và được ghi âm và ghi hình lại.

3 năm trước đây, Ad được nghe và cảm thấy vô cùng xúc động và hạnh phúc vì được hiểu kỹ hơn về Hồng Lâu Mộng. Ad xin phép được dịch và lược dịch những trích giảng hay (theo quan điểm cá nhân của Ad).

Phần truyện trích trong Hồng Lâu Mộng – nhà xuất bản Văn học năm 2007

Kính mong quý bạn độc giả cùng đọc và góp ý thêm.

———————————————————————–

Nhân vật quan trọng nhất trong chương một – Chân Sĩ Ẩn, bởi vì con bị quải (bắt cóc), nhà bị cháy, tất cả điền trang phải bán đi, cuối cùng ông đã nghe hiểu “hảo liễu ca”.

Tác giả luôn để hảo liểu ca văng vẳng bên tai chúng ta trong suốt toàn bộ tiểu thuyết. Vấn đề là, khi nghe không hiểu thì bởi vì chưa có cơ duyên để thấu hiểu.

Tác giả đứng ở góc độ khoan dung để nhìn lại cuộc đời. Ông luôn cho chúng ta nhìn thấy tấm biển “Giả bảo là chân, chân cũng giả”, nói cho chúng ta biết rằng khi thời cơ chưa đến thì chúng ta sẽ không thể làm được.

Điều được gọi là khoan dung trong văn học, chính là sự tin tưởng con người có cơ duyên nhất định. Chúng ta thường đọc tiểu thuyết, xem tranh, nghe nhạc, xem kịch, dường như đang chuẩn bị những tư liệu để có thể lĩnh ngộ một điều gì đó. Tuy nhiên, khi nào lĩnh ngộ, hoặc trong trạng thái nào có thể lĩnh ngộ, còn cần có những điều kiện khác nữa.

Sau Hảo liễu ca, Chân Sĩ Ẩn xuất gia. Lúc này, ông có một động tác, chính là giật tay nải ở trên vai đạo sĩ, đeo lên lưng. Ông đã buông xuống tất cả mọi thứ của chốn trần gian, giật tay nải của một người xuất gia, đây kỳ thực là một kí hiệu.

Sau khi ông đi mất, tiểu thuyết lại quay trở về hình ảnh vô cùng thực tế.

“Tin ấy đồn ầm ngoài phố, người nọ nói với người kia cho là chuyện lạ. Họ Phong nghe vậy, khóc ngất đi nhiều lần, bàn với bố, cho người đi khắp nơi, nhưng nào thấy tung tích”. Và câu chuyện được chuyển tới nhân vật nha đầu Kiều Hạnh.

Kiều Hạnh đã từng đôi lần nhìn Giả Vũ Thôn trong vườn nhà họ Chân, khi đó Vũ Thôn chỉ là một nhà nho nghèo ở tạm trong miếu. “Vũ Thôn thấy a hoàn nhìn mình cho là nàng có ý với mình, nên khi đó nghĩ rằng, người con gái này có mắt tinh đời, quả là người tri kỉ trong lúc phong trần”.

“Hôm đó, a hoàn nhà họ Chân ra ngoài cửa mua chỉ, nghe thấy đường phố có tiếng quát tháo, mọi người đều nói “Quan mới đã đến”. A hoàn nấp trong cửa, thấy quân lính hàng đôi đi trước, một cỗ kiệu rước một vị mặc áo mũ đại trào theo sau”.

A hoàn nấp trong cửa, bởi vì thời đó, phàm là nam nhân hay đại quan xuất hiện thì nữ nhân phải nấp đi, trốn đi. Lần đầu tiên nhìn Giả Vũ Thôn, Kiều Hạnh không hề nấp đi, chính là không hợp với quy củ bấy giờ nhưng lại tạo nên cơ duyên cho hai người.

“A hoàn giật mình: Ông quan này trông quen quen, hình như mình đã gặp ở đâu rồi?”Rồi nó vào nhà, cũng không nghĩ đến nữa. Đến tối, lúc sắp đi nghỉ, chợt có tiếng gõ cửa, nhiều người nói ồn ào: “Người nhà của quan huyện đến hỏi có việc”. Phong Túc nghe thấy sợ tái người, không biết có tai vạ gì”.

Đây là đoạn kết của chương một. “Người nhà của quan huyện đến hỏi có việc”, đây là câu nói mang tới hàm ý khá nặng nề. Quan địa phương vừa tới nhậm chức đột nhiên phái người đến gõ cửa, thêm nữa lại là buổi tối. Không biết có họa sự gì, xem hồi sau sẽ rõ.

Người dịch có đối chiếu trong bản dịch Hồng Lâu Mộng năm 2007 của nhà xuất bản văn học thì không thấy có. Tuy nhiên, phần bình giảng của bác Tưởng Huân có nhắc đến chi tiết này khá là hay “….xem hồi sau sẽ rõ”, nên Tiếng Trung chậm rãi xin phép được dịch tiếp.

Chúng ta thường gọi tiểu thuyết cổ đại gọi là tiểu thuyết chương hồi, chính là ý nghĩa nhất chương nhất hồi. Hồng Lâu Mộng là một bộ tiểu thuyết được viết ra, còn hầu hết các tiểu thuyết trước Hồng Lâu Mộng bao gồm Tam Quốc diễn nghĩa, Thủy Hử, Tây Du Ký đều là kể cho mọi người nghe. Bởi vì, trước đây người biết đọc chữ không nhiều, khi đó, người thuyết thư (người kể chuyện) phát huy năng lực truyền bá văn học vô cùng quan trọng. Chúng ta gọi đó là văn học thuyết xướng và gọi tác phẩm là tiểu thuyết thoại bản.

Trước đây, sau khi trà dư tửu hậu, có nhiều người thường đến quán rượu, quán trà để nghe thuyết thư(kể chuyện). Bởi vì nghe một hồi lâu thì phải về nhà ngủ, nên trước khi kết thúc nhất định phải kể một điều gì đó khiến người nghe ngày mai phải quay trở lại.

Chính là bởi vì là kể chuyện, mỗi người lại có thêm bớt khác nhau, nên có rất nhiều biến hóa. Lấy một ví dụ đơn giản. Đương thời có một sự kiện tin tức: có một nam nhân Võ Đại Lang tướng mạo lùn lùn, xấu xí, bán bánh nướng trên phố. Anh lấy một người vợ vô cùng xinh đẹp là Phan Kim Liên. Phan Kim Liên sau đó, sống với người tình là Tây Môn Khánh, trở thành câu chuyện bàn tán ở đầu đường cuối phố. Em trai của Võ Đại Lang là Võ Tòng, một anh hung đả hổ. Sau khi biết chuyện chị dâu cùng gian phu Tây Môn Khánh hạ độc giết chết anh mình, để báo thù cho anh trai, Võ Tòng đã giết Phan Kim Liên, và rạch bụng lấy tim của Phan Kim Liên tế cho anh trai mình. Câu chuyện này xuất hiện trong hai cuốn tiểu thuyết khác nhau.

Một là Thủy Hử, trong Thủy Hử, Phan Kim Liên được viết thành dâm phụ, nên đáng chết. Còn trong Kim Bình Mai, cách viết lại hoàn toàn khác. Kim Bình Mai kể về một Phan Kim Liên còn nhỏ là một nha đầu vô cùng xinh đẹp, bởi vì xinh đẹp nên khi lớn bị chủ nhân cưỡng bức. Và vợ chủ nhân rất hận cô, bởi cho rằng cô là hồ li tinh, và cố ý bán cho Võ Đại Lang, để xỉ nhục cô. Vì vậy quan hệ tình dục của cô sau này với các nam nhân khác sẽ khiến cho người đọc có một chút gì đó đồng cảm.

Chúng ta có thể thấy, hai người nghe cùng một câu chuyện nhưng lại kể ra những nội dung khác nhau. Bởi vì góc độ khác nhau, nên cung cấp những cái nhìn khác nhau cho cùng một sự kiện.

Hồng Lâu Mộng được viết ra, không phải dạng tiểu thuyết thoại bản, chúng ta gọi đó là mô phỏng thoại bản. Chúng ta nói rằng Thi Nại Am, La Quán Trung viết tiểu thuyết, kỳ thực họ có thể là người chỉnh lý cuối cùng, chứ không hoàn toàn là do họ sáng tác. Tiểu thuyết thoại bản là sáng tác tập thể, bạn nói một đoạn, tôi nói một đoạn, dần dần tạo nên một câu chuyện. Hình thái tiểu thuyết này có sự khác biệt lớn với tiểu thuyết phương tây về mặt kết cấu, bởi mỗi một chương, mỗi một hồi đều có tính độc lập rất lớn.

Ở đây, tác giả Hồng Lâu Mộng cũng kế thừa kỹ thuật kể chuyện của người thuyết xướng trước đó để dẫn dụ ;)) chúng ta đọc tiếp. Bởi vì khi đọc đến đoạn kết chương một, chúng ta sẽ nghĩ, không biết sẽ xảy ra chuyện gì? Tại sao nửa đêm, quan cho người đến tìm?

Kỳ thực không phải họa sự gì. Bởi khi bạn lật sang chương tiếp theo, phát hiện hóa ra lại là hảo sự.